Ercan PAMUK Kisisel Web Sitesi

Linux, Unix ve Aix Bilgi Platformu

• Ana SAYFAMAKALELERlinuxVMWAREIBM AIX STORAGECAİLETİŞİM

 

Bu konfigürasyonlardaki parametrelerin ne anlama geldiğine bakacak olursak; 

BOOTPROTO=<boot protokolü>;

Açılışta kullanılacak olan protokolü belirler. Seçenekler aşağıdaki gibidir. 

• static —  Herhangi bir açılış protokolü kullanma
• bootp — BOOTP protokolü kullan
• dhcp —  DHCP protokolü kullan

BROADCAST=<broadcast adresi>;

Broadcast adresi kısmına subnet maskesi gözönüne alınarak broadcast adresi yazılmalıdır.  örneğin;

IP Adresi                     :160.75.90.110

Subnet Maskesi            :255.255.255.0

Broadcast Adresi         :160.75.90.255 

DEVICE=<aygıt ismi>;

Aygıt ismi kısmına ağ aygıtının fiziksel ismi yazılmalıdır. Örneğin eth0, eth1 gibi. SuSE'de bu opsiyon kullanılmamaktadır. 

IPADDR=<ip adresi>;

Adres kısmına ip adresi yazılmalıdır. 

NETMASK=<subnet maskesi>;

Bu kısıma subnet maskesi yazılmalıdır. 

NETWORK=<ağ adresi>;

Bu kısma ağ adresi yazılmalıdır. Örneğin;

IP Adresi                     :160.75.90.110

Subnet Maskesi            :255.255.255.0

Ağ Adresi                     :160.75.90.0 

MTU=<>;

Her ip paketinin maksimum boyutunu belirler. Default değeri 1500'tür. 

STARTMODE=<mode>;

onboot, hotplug ve manual seçenekleri ile aygıtın açılışta aktive edilip edilmeyeceğini belirler. 

ONBOOT=<answer>;

Bu kısımda yes veya no parametresine göre aygıtın açılışta aktive edilip edilmeyeceği belirlenir. Bazı dağıtımlarda bulunmaktadır. 

UNIQUE=<>;

İşletim sisteminin aygıta verdiği unique id numarasıdır.

Daha öncede bahsedildiği gibi bu konfigürasyon dosyalarındaki değerleri network betiği tarafından ifconfig ve route gibi komutlarla kullanılarak aktif hale getirilirler. Konfigürasyon dosyalarında herhangi bir öntanımlı değere sahip olmayan veya bir sebepten dolayı aktif halde olmayan ağ arayüzlerini ifconfig komutu kullanılarak aktif hale getirilebilir. Bu komutla yapılacak olan konfigürasyonlar hafızada saklandığı için makine kapatıp açıldığında kaybedilir. 

Kullanılan her ağ kartının bir veya birden fazla internet adresi olabilir. Linux'a takılan birinci kart eth0 ismini alırken ikinci karta eth1, üçüncüye eth2 ... denir. Loopback cihazının ismi lo dur. ifconfig komutunu parametre vermeden kullanırsanız, Linux'a tanıtılan çevresel birimlerin listesi ekrana gelir. 

cclub.metu.edu.tr makinasının ifconfig bilgisi yukarıdaki şekildedir. Bu makina üzerinde tek ethernet kartı olup, ifconfig bilgisinde ikinci sırada yeralıyor. Kartla ilgili detaylı bilgi (her karta özgü donanım numarası, alınan ve verilen paket sayısı gibi) ifconfig çıktısında var. 

route komutunun genel kullanımı şu şekildedir: 

host                 : paketin gideceği yer başka bir makina
net                   : paketin gideceği yer başka bir ağ
varış_adresi     : paketin gideceği yer
yönlendirici     : bu paketin gidebilmesi için geçmesi gereken yönlendirici
add                  : tabloya ekle
del                   : tablodan sil 

Tablonun genel durumunu kontrol etmek için route komutuna parametre vermeden komut satırından yazın: 

Çıktıdaki kolonların ne ifade ettiğine bakacak olursak; 

Destination      : Paketin yönlendirileceği hedef ağ adresi

Gateway           : Paketin hedef ağa gidebilmesi için yönlendirildiği adres,* herhangi bir ağ     geçidi tanımı yapılmadığını gösterir

Genmask          : Hedef ağın alt ağ maskesi

Flags                : Yönlendirme kaydı için çeşitli manalar içerir. Örneğin;

·               U : yönlendirilen yol açık, ulaşılabilir(Up)

·               H : Hedef bir bilgisayar (Host)

·               G : Hedefe ağ geçidi  kullanarak ulaşılacak

·               !  :  Yasaklanmış ağ yönlendirmesi 

Metric                          : Hedefe olan uzaklık (Genellikle kaç router'dan geçerek hedefe ulaşıldığı). Güncel çekirdekler tarafından kullanılmazlar ama yönlendirme yapan daemon'ların ihtiyacı olabilir

Iface                : Yönlendirme sırasında kullanılacak ağ arayüzü 

Örnek tabloda üç ayrı yönlendirme girişi vardır. Birincisi, makinanın kendisi ile haberleşmesini sağlayacak olan loopback. İkinci satırda, yerel ağa gidecek olan tüm paketlerin yönlendiriciye verilmeden ağa yönlendirilmesi söylenmiş. Son sırada ise (default) paket ilk iki satırda yeralan varış adresinden farklı bir adrese gidecekse, önce yönlendiriciden geçip sonra dış dünyaya açılacağından yönlendiricinin IP adresi yazılmıştır. 

ifconfig, biraz karmaşık bir komuttur. Sistem yöneticisinden öğrenmeniz gereken subnet maskesi, broadcast adresi ve IP adresini kullanıp kartların konfigüre eder. 

Yukarıda ifconfig yardımıyla eth0 kartına hem bir IP adresi verilmiş, hem de bilgisayarın bulunduğu ağın özellikleri tanıtılmıştır.

Bu andan sonra istendiği kadar route komutu ile makinadan çıkacak paketler için yeni yollar tanımlanabilir. 

ifconfig ve route komutlarının yaptığı değişiklikler hemen gerçekleşirken konfigürasyon dosyalarında yapılan değişikliklerden sonra daha öncede bahsedildiği gibi aşağıdaki betik çalıştırılarak yeni konfigürasyon değerleri aktif hale getirilir. 

Bağlantıyı kontrol etmek İnternet adresini bilip çalıştığından emin olduğunuz bir makinaya telnet ile bağlantı yapmaya çalışın : 

 

Ethernet kartının bağlantısını yazılım yoluyla kesmenin yolu ifconfig 'in down seçeneğidir. Örneğin tek ethernet kartı üzerinden İnternet bağlantınız var ve bunu hemen kesmek için aşağıdaki komutlardan herhangi birisini yazın. 

ethernet bağlantısını yeniden açmak için aşağıdaki komutlardan herhangi birisini kullanabilirsiniz 

 

Bu işlem sonrasında yönlendirme bilgilerini yeniden girmeniz gerekebilir.  

ping komutu, ağınızda bulunan bir makineye ağ üzerinden istediğiniz boyutta paketler yollayıp  karşıdaki makineden aldığı cevaplara göre ağ hızı açısından istatistiki bilgi veren bir uygulamadır. Bu bilgi sayesinde sizin makinenizin veya karşıdaki makinenin ağ bağlantısının problemli olup olmadığını ağ üzerinde paket gönderme hızlarında herhangi bir problem olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Normalde ping komutu siz Ctrl+C (^C) tuş kombinasyonu ile kesmediğiniz sürece paket yollamaya devam eder. Yukarıdaki çıktıya bakacak olursanız hedef makineye 3 paket yollandığı ve 3 paketinde paket kaybı olmadan hedefine ulaştığı görülüyor. Ayrıca paketin ne kadar sürede hedef makineye gittiğini ve cevabın döndüğünü(Rtt: Round Trip Time) gösteren istatistiklerde görülmektedir 

ping  komutunun bir diğer kullanımı ise ağ bağlantısının performans sınırlarını görmek içindir.  ping komutu flood modda (-f parametresi) çalıştırılarak saniyede 100 adet icmp paketi göndermek mümkündür. Bu değer normalde saniyede 1 icmp paketidir. ping  komutu flood moda çalıştığında her yolladığı paket için ekrana bir nokta basar ve cevap aldığında bu noktayı siler. Ekranda sabit kalan nokta sayısının artması ağ bağlantısının limitlerine ulaşıldığını gösterir

 

 

traceroute komutu TCP/IP network'ü üzerinden hedef makineye yollanan paketlerin rotasını takip eden bir uygulamadır. Paket ağ üzerinde hareket ederken üzerinden geçtiği yönlendirme(routing) işlemi yapan cihazlarla ilgili bazı bilgileri çıktı olarak ekrana yönlendirir. 

 

Bu çıktıda görüldüğü üzere her satırda bir  yönlendirici cihazın ters alan adı kaydı varsa bu ad yoksa ip adresi bulunmaktadır. Bunun yanı sıra aynı satırda 3 adet RTT (Round trip time) kaydı milisaniye cinsinden  bulunmaktadır. RTT (Round Trip Time) tanımı bir paketin yönlendirici makineye gönderilmesi ve geriye yollanan cevabın gelmesi için harcanan süreyi göstermektedir. 3 paket yollandığı için 3 adet kayıt bulunmaktadır. 

Bazen bazı satırlarda bir veya iki asterisk görürsünüz. Bu durumda yönlendirici makine hayatta ve cevap verebilir durumdadır. Ancak bir sebeple yollanan bir veya iki paketin cevabı gelmemiştir. Bu bir problem olduğunu göstermez, aslında normal bile sayılabilir.

Yönlendirici makine bir sebepten dolayı bu paketleri yoksaymıştır. Çoğu sistem bunu yapar. Bunlar genellikle yönlendirici olarak kullanılan bilgisayarlardır. Örneğin solaris kullanan yönlendirici makinelerde  ikinci RTT değeri  asterisk'tir. Cevap alınamayan paketleri paket kaybı olarak tanımlamak yanlış bir yaklaşımdır.  

Eğer traceroute çıktısı aşağıdaki gibiyse bunun anlamı ilk olarak hedef sisteme ulaşılamıyor olmasıdır. Daha doğrusu traceroute paketlerinin hedefe ulaşamadıklarını göstermektedir. Bu bir network problemini işaret edebileceği gibi güvenlik önlemleri ve firewall'lar yüzünden paketlerin engellenmiş olabileceği anlamına da gelebilir. Bu durumda hedef makineyle diğer yollarla iletişim kurulup kurulamadığını kontrol etmek gerekir. 

traceroute komutu bazen aşağıdaki gibi çeşitli hata uyarıları da verebilir 

!H : Hedef makineye ulaşılamıyor

!N : Ağ'a ulaşılamıyor

!P : Protokole ulaşılamıyor

!S : Kaynak rotası isteği başarılamadı

!F : Parçalama gerekmekte. Yanlış konfigüre edilmiş router

!X : Haberleşme engellendi. Ağ yöneticisi bu yönlendiricide traceroute paketlerini bloke etti 

Bazı durumlarda traceroute çıktılarında iç ağlar için ayrılmış ip adresleri yada arka arkaya aynı adresin geldiğini görürsünüz. Bu ağ yöneticilerinin kendi ağları  hakkındaki bilgileri saklamak için kullandıkları bir yöntemdir. 

Tracerotue ve Ping uygulamalarını birlikte kullanan mtr (My traceroute) uygulaması da mtr komutunun çalıştırıldığı makine ile hedef makine arasında ağ bağlantısının kalitesini paket kayıpları ve ping sürelerinin istatistiki bilgileri cinsinden gerçek zamanlı olarak programı sonlandırana kadar vermeye devam eder. Mtr komutunun çıktısını aşağıda görebilirsiniz.