UZAKTAN ERİŞİM
Uzaktan erişim komutları intranetler gibi daha küçük sistemler için tasarlanmıştır. Sizi başka bir sistemdeki diğer bir hesaba uzaktan erişmeye ve kullanmaya izin verirler. Uzaktan erişim komutlarının çoğu Internet için kullanılan serim (ağ) iletişim olanaklarıyla mukayese edilebilir. Örneğin:
rlogin bir sisteme uzaktan giriş yapar. Bu komut telnet komutuna benzerdir.
rcp komutu uzaktan dosyaları kopyalar ve bu komut FTP ye benzer fonksiyonlara sahiptir. rwho komutu who komutu ile benzer işlemi görür serimizdeki her sisteme o anda bağlanmış tüm kullanıcıları görüntüler.
ruptime seriminizdeki her sistem hakkında bilgiyi gösterir. Bu bilgi her sistemin nasıl çalıştığını gösterir. Bu komutla sistemin açık olup olmadığını, ne kadar süredir açık/ kapalı olduğunu, sistemdeki kullanıcıların sayısı ve son 5-10 ve 15 dakikadır sistemdeki ortalama yükü görüntüler. Örneğin :
$ruptime
violet up 11+04:10, 8 users ,load 1,20 1,10 1,00
Telnet
Bu programın ismi, Telecommunications Network’ün kısaltılmasından gelir. Uzaktan sisteme giriş (login) ve virtual terminal kullanma imkanlarını sağlar. Remote sistem ile bağlantı kurarak onu direk kullanma olanağı sağlar. Server’da telnet’in dahil olduğu işlem, telnet oturumlarından gelen talepleri kabul etmektir. Unix sisteminde bu işlem telnetd deamon’unda olur.
Telnet Bağlantıları
Telnet protokolü, network virtual terminal (NVT) mantığını kullanır. Bağlantının her ucu mantıksal bir klavye ve yazıcıya sahiptir. Mantıksal yazıcı terminal ekranıdır ve karakterleri gösterirken, mantıksal klavye kullanıcı klavyesidir ve karakterleri oluşturur.
Telnet protokolü iki ucu NVT gibi görür. Burada giriş yapılan makine client görevindedir ve telnet çekilen makine server görevindedir. telnetd daemonu arka planda calışarak bunların arasında çevirmen görevi yapar.
Telnet bağlantısı;
$telnet makinenin_ip_adresi veya makinenin_adı(DNS’e bağlı) ile sağlanır. Ayrıca port numaraları bilinen bazı servislerle bağlantı kurulabilir.
Eğer alıcı ve gönderen makinede graphical user interface(GUI), Motif veya X varsa karakter tabanlı arayüz yerine her iki ucun da lokal terminali windowing için kullanmasını isteyebiliriz. Yani bağlandığımız makineye ait grafiksel arayüzü (Menüler, pencere ve gra fikler v.s) kendi ekranımızda görmek isteyebiliriz. Bağlandığımız makinenin X uygulamalarını kendi lokal makinemizde calıştırmak için:
$xhost +remote_makinenin_ip adresi yapmalıyız. Bu işlem, bağlandığımız makinadan grafiksel arayüze ait bilgilerin bizim makinamız tarafından alınma izinlerini verir. Bu izinler olmadan telnet ile bağlantıyı gerçekleştirsek bile grafiksel arayüze ulaşamayız. Daha sonra telnet yapılır.
Eğer bu olanak kesilmek isteniyorsa remote makine kapatıldıktan sonra;
$xhost -remote_makinenin_ip_adresi ile izinler kaldırılabilir.
Telnet Komutları
Bunlar protokolun kullanımı için gerekli komutlardır. Komut satırına telnet yazıp enter tuşuna basıldıktan sonra ‘?’ komutu ile görülebilir :
close close current connection
display display operating parameters
mode try to enter line or character mode ('mode ?' for more)
open connect to a site
quit exit telnet
send transmit special characters ('send ?' for more)
set set operating parameters ('set ?' for more)
unset unset operating parameters ('unset ?' for more)
status print status information
toggle toggle operating parameters ('toggle ?' for more)
b change state of special charaters ('slc ?' for more)
z suspend telnet
! invoke a subshell
environ change environment variables ('environ ?' for more)
? print help information
örneğin :
$telnet
telnet> open remote_makinenin_ip_adresi
yazarakda telnet bağlantısı sağlanabilir.